Нацыянальны Герб Рэспублiкi Беларусь Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь Дзяржаўная ўстанова "Рэспубліканскі цэнтр па гідраметэаралогіі, кантролю радыеактыўнага забруджвання і маніторынгу навакольнага асяроддзя" БЕЛГIДРAМЕТ
Галоўная / Інфармацыя / Iнфармацыя кліматолага
09.12.2021

Кліматычная характарыстыка восені 2021 года

Сярэдняя па Беларусі тэмпература паветра за восеньскі сезон 2021 года склала + 7,1°С, што вышэй за кліматычную норму на 0,5°С.
Адхіленне сярэдняй тэмпературы паветра восеньскага сезону 2021 года
ад кліматычнай нормы за перыяд 1981-2021 гадоў

Станоўчая анамалія тэмпературы паветра распаўсюдзілася практычна па ўсёй краіне, за выключэннем асобных раёнаў на паўночным усходзе і поўдні, і знаходзілася ў межах 0,1-1,5°С. Адмоўныя анамаліі былі нязначныя і адзначаліся на невялікай тэрыторыі.


Адхіленне (°С) сярэдняй тэмпературы паветра восеньскага сезону 2021 года
ад кліматычнай нормы па тэрыторыі Беларусі

У абласным разрэзе найбольшая станоўчая анамалія тэмпературы паветра за восеньскі сезон была адзначана ў Гродзенскай і Брэсцкай абласцях (у сярэднім па кожнай вобласці 0,8°С). Найменшая-у Гомельскай (у сярэднім па вобласці 0,3°С).
Тэмпература паветра на працягу восеньскага сезону была неаднароднай.

Сярэдняя тэмпература паветра і кліматычная норма па месяцах
восеньскага сезона 2021 года па Рэспубліцы Беларусь

Сярэдняя па Беларусі тэмпература паветра за першы восеньскі месяц 2021 года склала + 10,8°С, што ніжэй за кліматычную норму на 1,3°С. Такая і больш нізкая тэмпература паветра за месяц адзначаецца ў сярэднім адзін раз у 4-5 гадоў, а апошні раз-у 2000 годзе. Адмоўная анамалія тэмпературы паветра распаўсюдзілася па ўсёй тэрыторыі краіны, дасягнуўшы найбольшых значэнняў у Магілёўскай вобласці (-1,6°С). Сярэдняя тэмпература паветра ўсіх трох дэкад была ніжэй за норму. Максімальная тэмпература паветра за месяц, а гэтак жа за восеньскі сезон, адзначана на станцыі Ганцавічы 11 верасня і склала 26,6°С. Мінімальнае значэнне тэмпературы (-3,4°С) адзначана на станцыі Езярышча 30 верасня.
У трэцяй дэкадзе жніўня-першай дэкадзе верасня ў тэрміны блізкія да звычайных ажыццявіўся ўстойлівы пераход сярэднясутачнай тэмпературы паветра праз 15°С у бок паніжэння (заканчэнне кліматычнага лета).
14-20 верасня на адзін-два тыдні раней звычайных тэрмінаў, а па крайнім паўднёвым усходзе 7 кастрычніка ў тэрміны блізкія да звычайных, скончыўся перыяд актыўнай вегетацыі (ўстойлівы пераход сярэднясутачнай тэмпературы паветра праз 10°С у бок паніжэння).
16-18 верасня па паўночнай палове краіны ажыццявіўся ўстойлівы пераход сярэднясутачнай тэмпературы паветра праз 8°С у бок паніжэння (пачатак ацяпляльнага перыяду).
Сярэдняя па Беларусі тэмпература паветра за кастрычнік 2021 года склала + 7,3°С, што вышэй за кліматычную норму на 0,6°С. станоўчая анамалія тэмпературы распаўсюдзілася па ўсёй тэрыторыі краіны. Найбольшыя значэнні станоўчых адхіленняў тэмпературы паветра ад кліматычнай нормы адзначаны ў Гродзенскай вобласці (+1,0 ºС), найменшыя – у Гомельскай (+0,1 ºС). Тэмпературны рэжым на працягу месяца быў неаднародным. Першая і другая дэкады кастрычніка былі халоднымі з сярэдняй тэмпературай паветра на 0,7°С і 0,9°С ніжэй за норму. Тэмпература паветра трэцяй дэкады была на 3,0°С вышэй за норму. Максімальнага значэння тэмпература паветра дасягнула 21 кастрычніка на станцыі Брагін і склала 21,1°С. мінімальная тэмпература паветра зарэгістраваная на станцыі Езярышча 9 кастрычніка і склала -6,6°С.
7-14 кастрычніка па паўднёвай палове краіны, за выключэннем крайніх заходніх і паўднёва-заходніх раёнаў краіны ажыццявіўся ўстойлівы пераход сярэднясутачнай тэмпературы паветра праз 8°С у бок паніжэння (пачатак ацяпляльнага перыяду).
Сярэдняя па Беларусі тэмпература паветра за апошні восеньскі месяц 2021 года склала + 3,3°С, што вышэй за кліматычную норму на 2,4°С. лістапад 2021 года заняў 5 ранжыраванае месца ад найбольшага да найменшага значэння ў шэрагу назіранняў, пачынаючы з 1945 года. У абласным разрэзе найбольшая станоўчая анамалія тэмпературы паветра за месяц была адзначана ў Магілёўскай вобласці (у сярэднім па вобласці 2,7°С). Найменшая-у Брэсцкай (у сярэднім па вобласці 2,3°С). Тэмпература паветра ўсіх трох дэкадаў была значна вышэй нормы. Сярэдняя тэмпература першай дэкады была вышэйшай за норму на 2,9°С, другой – на 1,8°С, трэцяй – на 2,7°С. На станцыях Віцебск, Езярышча, Полацк і Сянно былі перавышаныя 95% - я сутачныя экстрэмуму тэмпературы. Максімальная тэмпература паветра адзначана на станцыі Брагін 5 лістапада і склала + 15,5°С. мінімальнае значэнне тэмпературы (-12,6°С) за месяц і за восеньскі сезон адзначана на станцыі Бабруйск 23 лістапада.
У першы тыдзень лістапада па крайнім захадзе і паўднёвым захадзе (Гродна і Брэст) ажыццявіўся ўстойлівы пераход сярэднясутачнай тэмпературы паветра праз 8°С у бок паніжэння (пачатак ацяпляльнага перыяду).
7-9 лістапада па большай частцы тэрыторыі краіны, за выключэннем станцый Гродна і Брэст (22 лістапада), на 2-3 тыдні пазней звычайных тэрмінаў адзначана заканчэнне вегетацыйнага перыяду.
За сезон у сярэднім па рэспубліцы выпала 157,6 мм ападкаў, што склала 101% кліматычнай нормы. Па тэрыторыі краіны ападкі выпадалі нераўнамерна: у цэнтральнай частцы, па паўночным захадзе і паўночным усходзе адзначана 110% нормы і больш. Па поўдні краіны-90% і менш
Адхіленне ( % ) колькасці ападкаў за восень 2021 года
 ад кліматычнай нормы па тэрыторыі Беларусі

Па абласцях больш за ўсё ападкаў адзначана на тэрыторыі Мінскай вобласці – у сярэднім па вобласці 186 мм або 122% нормы. Менш за ўсё - на тэрыторыі Гомельскай і Брэсцкай абласцей 114 і 112 мм або 74 і 80% нормы адпаведна.
Колькасць ападкаў за восень 2021 года і кліматычная норма
па абласцях і тэрыторыі Беларусі

На працягу сезону рэжым выпадзення ападкаў быў нераўнамерным. За верасень у сярэднім па рэспубліцы выпала 90 мм ападкаў, што склала 151% кліматычнай нормы. Верасень з такім і вялікай колькасцю ападкаў адзначаецца ў сярэднім па тэрыторыі краіны адзін раз у 10-11 гадоў, а апошні раз-у 1998 годзе. Больш за ўсё ападкаў выпала на тэрыторыі Магілёўскай вобласці – у сярэднім па вобласці 115 мм (198% кліматычнай нормы). На працягу месяца ападкі выпадалі нераўнамерна. У першай дэкадзе адзначаўся недабор ападкаў( 34% нормы), у другой і трэцяй выпала 276 і 148% нормы адпаведна. На асобных пунктах назірання Гродзенскай, Мінскай, Брэсцкай і Гомельскай абласцей былі перавышаныя 95%–е сутачныя экстрэмуму сум ападкаў.
У кастрычніку 2021 года па краіне назіраўся недабор ападкаў і ў сярэднім выпала 15 мм (29% кліматычнай нормы). Ападкі па тэрыторыі краіны выпадалі нераўнамерна. Найбольш увлажненной апынулася Віцебская вобласць, на тэрыторыі якой выпала 31 мм або 52% нормы за месяц. Менш за ўсё ападкаў выпала на тэрыторыі Гомельскай вобласці – 4,0 мм або 8% кліматычнай нормы. Так суха тут адзначана другі раз за перыяд назіранняў з 1945 года. Недабор ападкаў адзначаўся ва ўсіх трох дэкадах (14%, 35% і 38% адпаведна). На большасці пунктаў назірання ў Цэнтральнай і паўднёвай частках Беларусі былі адзначаныя сутачныя максімумы ападкаў ніжэй за 5% - ы адсотак.
За лістапад у сярэднім па рэспубліцы выпала 53 мм ападкаў, што склала 115% кліматычнай нормы. Па абласцях больш за ўсё ападкаў адзначана на тэрыторыі Віцебскай вобласці-у сярэднім па вобласці 78 мм або 159% нормы. Менш за ўсё - на тэрыторыі Гомельскай вобласці 30 мм або 66% нормы. На станцыях Віцебск, Сянно і Орша былі перавышаныя 95% - я сутачныя экстрэмуму сум ападкаў. На працягу месяца ападкі выпадалі нераўнамерна. У першай і, асабліва ў другой дэкадах адзначаўся недабор ападкаў (82 і 49% нормы адпаведна), у трэцяй адзначана залішняе ўвільгатненне (выпала 215% нормы).

Колькасць ападкаў і кліматычная норма
восеньскага сезона 2021 года па Рэспубліцы Беларусь

Ападкі выпадалі ў выглядзе дажджу, снегу і мокрага снегу. У асобныя суткі назіраліся туманы, галалёд і галалёдзіца. У першай палове сезона-навальніцы і месцамі град. У асобных раёнах адзначалася ўзмацненне хуткасці ветру парывамі да 15 м/с і больш. Максімальная хуткасць ветру адзначана на станцыі Клічаў 3 верасня (24 м / с).

Спецыялізаваныя сайты и сайты Філіялаў